FR | NL | DE
Links|Contact|Sitemap|Help|
Zoek:
Site Logo van België
Directie van de Verkiezingen
rss Pagina afdrukken

Elektronisch Stemmen

A.Elektronisch Stemmen met papieren bewijsstuk (151 gemeenten in Vlaanderen en 2 Brusselse gemeenten: Sint-Gillis en Sint-Pieters-Woluwe)

A.1. De invoering

Door de wet van xxx werd de geleidelijke invoering van het elektronisch met papieren bewijsstuk mogelijk.

Elke stemhokje van een stembureau is uitgerust met een stemcomputer. De kiezer ontvangt van de voorzitter van het kiesbureau een chipkaart. Om zijn stem uit te brengen steekt de kiezer eerst de chipkaart in de kaartlezer van de stemmachine. Dan verschijnen op het beeldscherm het volgnummer en het letterwoord van alle kandidatenlijsten. De kiezer duidt met zijn vinger de lijst van zijn keuze aan. Hij kan ook blanco stemmen. Hij bevestigt zijn keuze of annuleert zijn keuze en kiest een nieuwe lijst.

Nadat de kiezer een lijst heeft aangeduid, verschijnen voor die lijst de namen en voornamen van de kandidaten op het scherm. De kiezer brengt dan zijn stem uit door op het scherm te drukken.

Hierna wordt de kiezer verzocht zijn uitgebrachte stem te bevestigen (ermee akkoord gaan) ; zolang hij dat niet deed kan de kiezer zijn stemgedrag nog wijzigen (zijn uitgebrachte stem annuleren) en een andere lijst met kandidaten kiezen.

Bij de laatste bevestiging drukt de stem computer een stembiljet (papieren bewijsstuk) af. Op dit stembiljet staat (staan) de door de kiezer uitgebrachte stem(men) zowel in de vorm van een barcode als in getypte vorm. Zo kan de kiezer controleren of zijn stem juist werd opgenomen.

De kiezer neemt zijn chipkaart terug en vouwt zijn stembiljet dubbel met de bedrukte kant naar binnen, zodat zijn stem niet zichtbaar is voor anderen, vóór hij het stemhokje verlaat.

Vervolgens geeft hij zijn chipkaart terug aan de voorzitter en scant hij, onder toezicht van de voorzitter, de barcode op zijn stembiljet met de elektronische stembus, waarna hij zijn stembiljet in de gleuf steekt.

Na afloop van de stemming sluit de voorzitter de stembus af en brengt de USB-sticks met de geregistreerde stemmen naar het kantonhoofdbureau dat alle gegevens samenbrengt en de uitslag opmaakt.

A.2. Hoe stemt U elektronisch?

Elektronisch stemsysteem met papieren afdruk (Smartmatic)

Geautomatiseerd stemsysteem (Jites/Digivote)

Stemming op papier

Elektronisch stemmen in 10 stappen (pdf)

Het ABC van Elektronisch stemmen (pdf)

  • De Belgische kiezers zullen eerst stemmen voor de verkiezing van het Europese Parement, vervolgens voor de verkiezing van de Kamer van Volksvertegenwoordigers en ten slotte voor de verkiezing van de Gewest- en Gemeenschapsparlementen.

  • In de gemeenten van het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest, in de Duitstalige gemeenten en in sommige gemeenten met taalfaciliteiten, kan de kiezer eerst de taal van de stemprocedure kiezen. De kiezer dient zijn taalkeuze te bevestigen.

  • Voor de verkiezing van het Europese Parlement moet de kiezer in de kieskring Brussel-Hoofdstad en het kieskanton Sint-Genesius-Rode, een voorafgaande keuze maken tussen de lijsten van het Nederlandse kiescollege en de lijsten van het Franse kiescollege, en dit onmiddellijk nadat de software op het scherm getoond heeft om welke verkiezing het gaat.

  • Voor de verkiezing van de Kamer van Volksvertegenwoordigers moet de kiezer in het kieskanton Sint-Genesius-Rode een voorafgaande keuze maken tussen de lijsten van de kieskring Vlaams-Brabant en de lijsten van de kieskring Brussel-Hoofdstad, en dit onmiddellijk nadat de software op het scherm getoond heeft om welke verkiezing het gaat.

  • Voor de verkiezing van het Brusselse Hoofdstedelijke Parlement moet de kiezer in het Brusselse Geest een voorafgaande keuze maken tussen de lijsten van de Franse en de Nederlandse taalgroep, en dit onmiddellijk nadat de software op het scherm getoond heeft om welke verkiezing het gaat. Enkel de kiezers die niet gekozen hebben voor de Franse taalgroep bij de verkiezing van het Brusselse Hoofdstedelijke Parlement zullen eveneens kunnen stemmen voor een lijst die voorgedragen wordt voor de verkiezing van de Brusselse leden van het Vlaamse Parlement.

  • De keuze van de gekozen lijsten geschiedt totaal onafhankelijk van de keuze van de taal, dat een louter begeleidingsinstrument is bij de stemprocedure.

A.3. De gemeenten met elektronische stemming met papieren bewijsstuk, gegroepeerd per provincie en per kieskanton

ANTWERPEN

Kieskanton

Gemeente

Antwerpen

Antwerpen

 

Zwijndrecht

Arendonk

Arendonk

 

Dessel

 

Ravels

 

Retie

Boom

Boom

 

Hemiksem

 

Niel

 

Rumst

 

Schelle

Brecht

Brecht

 

Essen

 

Kalmthout

 

Malle

 

Wuustwezel

Duffel

Duffel

 

Bonheiden

 

Sint-Katelijne-Waver

Herentals

Herentals

 

Grobbendonk

 

Herenthout

 

Kasterlee

 

Lille

 

Olen

 

Vorselaar

Hoogstraten

Hoogstraten

 

Baarle-Hertog

 

Merksplas

 

Rijkevorsel

Kapellen

Kapellen

 

Brasschaat

 

Schoten

 

Stabroek

Kontich

Kontich

 

Aartselaar

 

Boechout

 

Borsbeek

 

Edegem

 

Hove

 

Lint

 

Mortsel

Mechelen

Mechelen

 

Willebroek

Mol

Mol

 

Balen

 

Geel

 

Meerhout

Puurs

Puurs

 

Bornem

 

Sint-Amands

Turnhout

Turnhout

 

Beerse

 

Oud-Turnhout

 

Vosselaar

Westerlo

Westerlo

 

Herselt

 

Hulshout

 

Laakdal

Zandhoven

Zandhoven

 

Ranst

 

Schilde

 

Wijnegem

 

Wommelgem

 

Zoersel

 

BRUSSEL-HOOFDSTAD

Kieskanton

Gemeente

Sint-Gillis

Sint-Gillis

Sint-Joost-ten-Node

Sint-Pieters-Woluwe

 

LIMBURG

Kieskanton

Gemeente

Beringen

Beringen

 

Ham

 

Heusden-Zolder

 

Bourg-Léopold

 

Tessenderlo

Genk

Genk

 

As

 

Opglabbeek

 

Zutendaal

Hasselt

Hasselt

 

Diepenbeek

 

Zonhoven

Maasmechelen

Maasmechelen

 

Lanaken

Neerpelt

Neerpelt

 

Hamont-Achel

 

Lommel

 

Overpelt

Peer

Peer

 

Hechtel-Eksel

 

Houthalen-Helchteren

Voeren

Voeren

 

OOST-VLAANDEREN

Kieskanton

Gemeente

Aalst

Aalst

Dendermonde

Dendermonde

 

Buggenhout

 

Lebbeke

Evergem

Evergem

Kaprijke

Kaprijke

Nevele

Nevele

 

Aalter

Sint-Niklaas

Sint-Niklaas

Temse

Temse

 

Kruibeke

Waarschoot

Waarschoot

Zele

Zele

 

Berlare

Zomergem

Zomergem

 

Knesselare

 

Lovendegem

 

VLAAMS-BRABANT

Kieskanton

Gemeente

Asse

Asse

 

Affligem

 

Dilbeek

 

Liedekerke

 

Merchtem

 

Opwijk

 

Ternat

Glabbeek

Glabbeek

 

Lubbeek

Haacht

Haacht

 

Boortmeerbeek

 

Holsbeek

 

Keerbergen

 

Rotselaar

 

Tremelo

Halle

Halle

Leuven

Leuven

 

Bertem

 

Bierbeek

 

Herent

 

Huldenberg

 

Kortenberg

 

Oud-Heverlee

 

Tervuren

Sint-Genesius-Rode

Kraainem

 

Wezembeek-Oppem

Meise

Grimbergen

Vilvoorde

Vilvoorde

 

Kampenhout

 

Machelen

 

Zemst

Zaventem

Zaventem

 

Hoeilaart

 

Overijse

 

Steenokkerzeel

Zoutleeuw

Zoutleeuw

 

Geetbets

 

Linter

 

WEST-VLAANDEREN

Kieskanton

Gemeente

Brugge

Brugge

 

Knokke-Heist

Kortijk

Kortrijk

Oostende

Oostende

Roeselare

Roeselare

Veurne

Veurne

 

Alveringem

 

De Panne

 

Koksijde

B. Geautomatiseerd Stemmen (andere Brusselse gemeenten en 39 gemeenten in Wallonië)

B.1. De invoering

Door de Wet van 11 april 1994 tot organisatie van de geautomatiseerde stemming werd de geleidelijke invoering van het geautomatiseerd stemmen bij alle verkiezingen, dus ook bij de provincie- en gemeenteraadsverkiezingen, mogelijk.
Elke stemhokje van een stembureau is uitgerust met een stemmachine. De kiezer ontvangt van de voorzitter van het kiesbureau een magneetkaart. Om zijn stem uit te brengen steekt de kiezer eerst de magneetkaart in de kaartlezer van de stemmachine. Dan verschijnen op het beeldscherm het volgnummer en het letterwoord van alle kandidatenlijsten. De kiezer duidt loodrecht met de leespen de lijst van zijn keuze aan. Hij kan ook blanco stemmen. Hij bevestigt zijn keuze of annuleert zijn keuze en kiest een nieuwe lijst.
Nadat de kiezer een lijst heeft aangeduid, verschijnen voor die lijst de namen en voornamen van de kandidaten op het scherm. De kiezer brengt dan zijn stem uit door middel van een leespen.
Hierna wordt de kiezer verzocht zijn uitgebrachte stem te bevestigen (ermee akkoord gaan) ; zolang hij dat niet deed kan de kiezer zijn stemgedrag nog wijzigen (zijn uitgebrachte stem annuleren) en een andere lijst met kandidaten kiezen.
Bij de laatste bevestiging ontvangt de kiezer zijn magneetkaart terug uit te lezer.
De kiezer kan dan onmiddellijk opteren met dezelfde magneetkaart voor de visualisatie of het zichtbaar maken van zijn uitgebrachte stemmen in zijn stemhokje.
De kiezer steekt hiervoor dezelfde magneetkaart terug in de gleuf van zijn stemmachine ; de kiezer kan echter niets meer wijzigen aan zijn uitgebrachte stemmen.
Vervolgens krijgt de kiezer zijn kaart terug uit de kaartlezer en steekt ze onder toezicht van de voorzitter van het stembureau in de elektronische stembus.
Na afloop van de stemming sluit de voorzitter de stembus af en brengt de geheugendragers met de geregistreerde stemmen naar het kantonhoofdbureau dat alle gegevens samenbrengt en de uitslag opmaakt.
De Belgische kiezers stemmen eerst voor de Kamer en dan voor de Senaat. Beide stemmen worden op dezelfde magneetkaart geregistreerd.

B. 2. Hoe stemt u met een geautomatiseerd stemsysteem?

  • U steekt uw magneetkaart in de kaartlezer. Op het scherm ziet u voor welke verkiezing u een stem kunt uitbrengen .

    U plaatst steeds de lichtpen loodrecht op het scherm in het vakje van uw keuze. U maakt uw keuze uit de verschillende lijsten en kandidaten.

    Na iedere keuze moet u deze bevestigen (= er mee akkoord gaan).
  • U kiest vooraf de lijst waarvoor u wil stemmen.

    U heeft volgende mogelijkheden om geldig te stemmen op de gekozen lijst :
    • ofwel bovenaan een lijststem (druk hiervoor met de lichtpen op het bolletje naast de naam van de lijst)
    • ofwel een naamstem voor één of meer kandidaten bij de titularissen en/of opvolgers (druk hiervoor met de lichtpen gelijk waar in het stemvak van één of meer gekozen kandidaten en/of opvolgers ; ieder gekozen kandidaat en/of opvolger wordt lichtgrijs).
  • Indien u zich vergist, is er geen enkel probleem :
    • U doet uw stem teniet en maakt opnieuw uw keuze.
    • U mag dus niet vergeten telkens u w keuze te bevestigen, indien u er mee akkoord gaat.
  • Na de laatste bevestiging krijgt U uw magneetkaart terug. U kunt dan onmiddellijk opteren voor visualisatie (= zichtbaar maken en herbekijken) van uw stemmen. Steek hiervoor uw kaart terug ; er kan echter niets meer worden gewijzigd. U overhandigt vervolgens uw kaart aan de voorzitter alvorens ze in de elektronische stembus te steken.

Voor een simulatie van het elektronisch stemmen, zie na xxx het federaal portaal : verkiezingen20xx.belgium.be
P.S.

  • In de gemeenten van het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest, in de Duitstalige gemeenten en in sommige gemeenten met taalfaciliteiten, kan de kiezer eerst de taal van de stemprocedure kiezen. De kiezer dient zijn taalkeuze te bevestigen.
  • Voor de verkiezing van het Europese Parlement moet de kiezer in de kieskring Brussel-Hoofdstad en het kieskanton Sint-Genesius-Rode, een voorafgaande keuze maken tussen de lijsten van het Nederlandse kiescollege en de lijsten van het Fransekiescollege, en dit onmiddellijk nadat de software op het scherm getoond heeft om welke verkiezing het gaat.
  • • Voor de verkiezing van het Brusselse Hoofdstedelijke Parlement moet de kiezer in het Brusselse Geest een voorafgaande keuze maken tussen de lijsten van de Franse en de Nederlandse taalgroep, en dit onmiddellijk nadat de software op het scherm getoond heeft om welke verkiezing het gaat. Enkel de kiezers die niet gekozen hebben voor de Franse taalgroep bij de verkiezing van het Brusselse Hoofdstedelijke Parlement zullen eveneens kunnen stemmen voor een lijst die voorgedragen wordt voor de verkiezing van de Brusselse leden van het Vlaamse Parlement.
  • De keuze van de gekozen lijsten geschiedt totaal onafhankelijk van de keuze van de taal, dat een louter begeleidingsinstrument is bij de stemprocedure.

B.3. De gemeenten met elektronische geautomatiseerde stemming, gegroepeerd per provincie en per kieskanton

BRUSSEL-HOOFDSTAD

Kieskanton

Gemeente

Anderlecht

Anderlecht

 

Sint-Agatha-Berchem

Brussel

Brussel

Elsene

Elsene

 

Oudergem

 

Watermaal-Bosvoorde

Schaarbeek

Schaarbeek

 

Evere

Sint-Jans-Molenbeek

Sint-Jans-Molenbeek

 

Ganshoren

 

Jette

 

Koekelberg

Sint-Joost-ten-Node

Sint-Joost-ten-Node

 

Etterbeek

 

Sint-Lambrechts-Woluwe

Ukkel

Ukkel

 

Vorst

 

HENEGOUWEN

Kieskanton

Gemeente

Frasnes-lez-Anvaing

Frasnes-lez-Anvaing

Lens

Lens

 

Jurbeke

 

LUIK

Kieskanton

Gemeente

Aywaille

Aywaille

 

Comblain-au-Pont

 

Esneux

 

Sprimont

Bitsingen

Bitsingen

 

Juprelle

 

Oupeye

Eupen

Eupen

 

Kelmis (La Calamine)

 

Lontzen

 

Raeren

Fléron

Fléron

 

Beyne-Heusay

 

Blégny

 

Chaudfontaine

 

Soumagne

 

Trooz

Grâce-Hollogne

Grâce-Hollogne

 

Awans

 

Flémalle

Herstal

Herstal

Luik

Luik

Saint-Nicolas

Saint-Nicolas

 

Ans

Sankt-Vith (Saint-Vith)

Sankt-Vith (Saint-Vith)

 

Amel (Amblève)

 

Büllingen (Bullange)

 

Burg-Reuland

 

Bütgenbach (Butgenbach)

Seraing

Seraing

 

Neupré

Verlaine

Verlaine

 

Villers-le-Bouillet

Wezet

Wezet

 

Dalhem

 

LUXEMBURG

Kieskanton

Gemeente

Durbuy

Durbuy

 

Nieuws

07.09.2017
Gemeenteraadsverkiezingen van 14 oktober 2018 - Inschrijving
07.07.2014
Verslag van het College van Deskundigen
03.06.2014
Kandidaat/Lijst – Verkiezingsuitgaven
28.05.2014
Broncodes van de verkiezingen